Poznajemy życie codzienne na muszyńskim zamku


Miasto i Gmina Uzdrowiskowa Muszyna w partnerstwie ze słowackim Zrzeszeniem „Kamienna Wieża”, dzięki uzyskaniu dofinansowania ze środków Unii Europejskiej Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (85%) oraz budżetu państwa (10%) w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka 2007-2013 w lipcu 2011 roku rozpoczęła realizację mikroprojektu pn.: „Poznajemy życie codzienne na muszyńskim zamku”.
Całkowity koszt tego przedsięwzięcia wyniósł 50 279,50 EUR.
Celem bezpośrednim projektu było przybliżenie lokalnym społecznościom (wnioskodawcy i partnera), a zwłaszcza młodzieży wiedzy i informacji o dziejach średniowiecznych warowni, ich wyposażeniu oraz przedmiotach związanych z życiem codziennym mieszkańców. Realizacja projektu miała też pokazać współczesne losy tych obiektów i aktywnie włączyć młodzież w kreowanie ich przyszłości, poprzez znajdowanie, jej zdaniem, najlepszego wykorzystania zamków. Realizacja projektu rozpoczęła się w lipcu 20011 roku i zakończyła się w czerwcu 2012 roku.

W ramach projektu zrealizowane zostały następujące działania:
1. Badania archeologiczne na zamku w Muszynie.
Badania skoncentrowane były w południowej części zamku, po wewnętrznej stronie południowego muru obwodu obronnego. Był to obszar bardzo zróżnicowany, jeśli chodzi o funkcje zlokalizowanych tu pomieszczeń (ich istnienie potwierdziły badania wykonane metodą elektrooporową). Znajdują się tam: narożne pomieszczenie budynku rezydencjonalnego, najniższy poziom baszty oraz przynajmniej jedno pomieszczenie o niejasnym przeznaczeniu. Obszar badań obejmował również część dziedzińców – przy obiekcie rezydencjonalnym i gospodarczym, położonych w najstarszej części zamku, gdzie spodziewano się bogatych nawarstwień od końca XIV po koniec XVI wieku. Łączna powierzchnia badań 347m2. Badania archeologiczne polegały na prowadzeniu prac wykopaliskowych, tzn. zdejmowaniu ręcznie warstw ziemi w celu pokazania nawarstwień gromadzących się w czasie funkcjonowania zamku i po jego zniszczeniu. W wyniku zdejmowania warstw ziemi zostały także odsłonięte mury oraz struktury z gliny, drewna lub kamienia. W badanych warstwach ziemi odnaleziono ciekawe zabytki (przedmioty) z metalu, fragmenty naczyń, dające osobliwy obraz codziennego życia na zamku. Przedmioty te po wydobyciu były zinwentaryzowane i poddawane konserwacji oraz specjalistycznym analizom służącym ich zachowaniu.
2. Warsztaty archeologiczne (pięciodniowe) dla młodzieży gimnazjalnej wnioskodawcy i partnera projektu (20 dzieci + 2 opiekunów) pt. ”Życie w średniowiecznych warowniach Królestwa Polski i Królestwa Węgier na przykładzie zamków w Muszynie i w Kamienicy”. Dla uczestników warsztatów zorganizowane został dwudniowy udział w badaniach archeologicznych na zamku w Muszynie, przeprowadzone zostały dwa wykłady multimedialne pierwszy pt. ”Życie w średniowiecznych zamkach Korony Polskiej i Królestwa Węgier na przykładzie zamków w Muszynie i w Kamenicy” połączony z zaprezentowaniem zabytków pozyskanych podczas wcześniejszych badań, oraz drugi pt. „Konserwacja przedmiotów metalowych wydobytych podczas badań archeologicznych” połączony z pokazem, jak wstępnie zabezpieczać wydobyte z ziemi zabytki. Zorganizowane zostały dwie wycieczki na zamki w Rytrze, Niedzicy i Czorsztynie oraz na zamki słowackie w Plavcu i Kamenicy.
3. Konkurs dla uczestników warsztatów i młodzieży gimnazjalnej z Muszyny i Kamenicy na pracę pt. „Jak sobie wyobrażam zamki w Kamenicy, Muszynie w przyszłości – jak powinny być odbudowane i jaką rolę mogą spełniać w życiu lokalnych społeczności?”
4. Wydawnictwo dla szkół – Życie codzienne w zamku w Muszynie.... Przygotowano wydawnictwo popularne dla szkół z rysunkami i fotografiami zabytków oraz zrekonstruowanymi scenkami z życia w celu zapoznania dzieci i młodzieży z dziejami i życiem na zamku (rzemiosło, kuchnia, militaria, stroje). Miało to na celu popularyzację wiedzy o dawnej warowni wśród młodego pokolenia. Działanie to obejmowało: wykorzystanie rysunków zabytków metalowych, kamiennych, kościanych i ceramicznych, rekonstrukcji rysunkowych w/w zabytków oraz scenek rodzajowych, zakup zdjęć do wykorzystania w publikacji, wykorzystanie analiz próbek pochodzenia roślinnego (do rozdziałów o: budownictwie i pożywieniu), analiz próbek pochodzenia zwierzęcego (do rozdziału o pożywieniu), analizy monet (do rozdziału o kontaktach Muszyny ze światem), przygotowanie tekstu, wykonanie tłumaczeń na język angielski i słowacki, redakcję, projekt graficzny w oparciu o tekst, rysunki, zdjęcia, skany, druk.
5. Wykonanie zakładek do książek z motywami zamkowymi oraz mapki zamku (wykonanie projektu, druk).
6. Zorganizowanie wystawy zabytków (poddanych konserwacji), połączonej z rozstrzygnięciem konkursu na pracę pt. „Jak sobie wyobrażam zamki w Kamenicy, Muszynie w przyszłości – jak powinny być odbudowane i jaką rolę mogą spełniać w życiu lokalnych społeczności?”. Działanie to obejmowało: wykonanie projektu i ułożenie ekspozycji, transport zabytków z miejsca ich przechowywania, przygotowanie wystawy do przewiezienia do Kamenicy, zakup nagród i upominków dla uczestników konkursu, wykonanie zaproszeń.
 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
oraz budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu „Tatry” w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika Słowacka 2007 - 2013